Loading ...


Nghệ sĩ
Họa sĩ thiết kế, NSND Phạm Quốc Trung : Thổi hồn vào bối cảnh
Thứ 6, 17/01/2014 - 23:30
Giành tới 4 giải Thiết kế mỹ thuật xuất sắc nhất trong các bộ phim, họa sĩ thiết kế, NSND Phạm Quốc Trung đã đạt tới đỉnh cao trong nghề khi mỗi bối cảnh, không gian anh sáng tạo đều hòa quyện, gắn bó, khắc họa và làm nổi bật cho tính cách nhân vật cùng  câu chuyện trong phim.
Sinh trưởng trong gia đình có truyền thống về nghệ thuật với người cha là đạo diễn nổi tiếng Phạm Kỳ Nam – một trong những đạo diễn thế hệ đầu của điện ảnh cách mạng Việt Nam, NSND Phạm Quốc Trung cũng được phú cho khả năng, sự cảm thụ tinh tế về nghệ thuật. Không biết có phải do chứng kiến những vất vả, thăng trầm trong cuộc đời người cha tài hoa hay bản thân Quốc Trung cũng ý thức về khả năng của mình mà ở bước vào đời anh đã chọn đại học kiến trúc thay vì vào trường Sân khấu - Điện ảnh như phần đông con em trong nghề. Sáu năm miệt mài học tập, Phạm Quốc Trung được đào tạo kỹ càng về không gian, bối cảnh,  cách thiết kế, trang trí nội, ngoại thất. Và rồi như một duyên định, sau khi ra trường, thay vì trở thành một kiến trúc sư, anh lại đầu quân về hãng phim truyện, nơi cha mình từng công tác. Một may mắn nữa là Quốc Trung được tham gia khóa đào tạo hai năm về Nâng cao thiết kế mỹ thuật cho phim do Cục Điện ảnh tổ chức. Kiến thức về cấu trúc, trang trí, thiết kế không gian, nhà cửa, công trình được bồi đắp thêm những kiến thức chuyên biệt về thiết kế điện ảnh đã tạo cho Phạm Quốc Trung một nền tảng vững chắc.




NSND Phạm Quốc Trung.

Và rồi khối kiến thức ấy đã được bung tỏa, thể hiện một cách tinh tế, hòa quyện qua các thiết kế bối cảnh, không gian, bố cục trong các bộ phim. Được mời tham gia thiết kế bối cảnh phim cho đạo diễn nổi tiếng kỹ tính như NSND Đặng Nhật Minh,  họa sĩ thiết kế Phạm Quốc Trung đã đóng góp công sức, trí tuệ, sự tài hoa vào thành công chung của các bộ phim. Cũng nhờ những đóng góp riêng trong mảng thiết kế mỹ thuật với người đạo diễn tài hoa này mà Phạm Quốc Trung đã giành tới 3 giải thiết kế mỹ thuật xuất sắc nhất trong ba bộ phim ông tham gia với đạo diễn Đặng Nhật Minh. Đó là các giải thiết kế mỹ thuật xuất sắc nhất trong các phim Trở về, Hà Nội mùa đông năm 1946Đừng Đốt. Giải thiết kế gần đây nhất mà NSND Trần Quốc Trung đạt được là bộ phim Mùi cỏ cháy (đạo diễn: Hữu Mười) trong LHP VN lần thứ 17.




Phim Đừng Đốt

Một trong những bối cảnh phim thường được nhắc đến của NSND Phạm Quốc Trung là phim Trở về.  Một bộ phim có bối cảnh hiện đại, kể về một cô giáo người Bắc vào Nam dạy học và có tình cảm với hai người đàn ông. Ở góc độ nhà thiết kế, Phạm Quốc Trung đã làm nổi bật được hai bối cảnh, hai môi trường sống góp phần khắc họa nên tính cách, xung đột và cả những  bước ngoặt trong đời cô giáo trẻ. Để tạo không gian ấm cúng, nơi cô gái cảm nhận rõ rệt nhất tình cảm thân thuộc, gắn bó giữa thành viên trong gia đình, Phạm Quốc Trung đã cho thiết kế một căn nhà nhỏ nằm lọt trong một làng ven ngoại thành Hà Nội. Một nếp nhà đơn xơ nhưng ấm áp. Sự ấm áp toát lên từ bờ giếng lát gạch chỉ, trồng thêm mấy bụi hoa. Nét tinh tế còn được thể hiện qua cách bố trí tông mầu vàng ấm cho ngôi nhà. Một căn nhà trông thoáng có vẻ bừa bãi nhưng quyện trong đó là sự ấm cúng, thân thiết của các thành viên trong gia đình. Bối cảnh đó thật trái ngược với căn nhà sang trọng nơi cô sống cùng người chồng nông cạn và giầu có ở trong Nam.



Phim Hà Nội mùa đông năm 1946.

Để làm nên sự cô độc, trống trải khi sống với người chồng giầu, họa sĩ đã cho quét mầu sơn sáng lạnh, đồ đạc sang trọng nhưng tối giản, ít chi tiết gợi sự cô độc, hoang vắng của nhân vật. Hai bối cảnh đối lập nhau góp phần làm nên sự dồn nén, bứt phá, ra đi của nhân vật khi muốn từ bỏ nơi lạnh lẽo để trở về với sự ấm áp, nồng hậu nơi quê nhà. Sự xuất sắc của thiết kế đã góp phần khắc họa tính cách của các nhân vật và đẩy những mâu thuẫn, khác biệt phát triển. Nói một cách khác, cảnh trí, đồ vật, tông mầu đã giống như một tác nhân nội tại tác động mạnh mẽ tới đời sống và các quyết định của nhân vật. Một giải họa sĩ thiết kế mỹ thuật xuất sắc nhất là ghi nhận xứng đáng cho những thể nghiệm, tìm tòi, những sáng tạo tinh tế của họa sĩ thiết kế trong bộ phim.

Một bộ phim thứ hai cũng khắc họa rõ bàn tay tài hoa của người họa sĩ thiết kế qua cách tham vấn, góp sức cùng êkip trong bộ phim Đừng đốt. Một khu quân sự vững chãi, kiên cố của quân đội Mỹ đối lập với sự đơn giản, tềnh toàng của một trạm quân y nơi liệt sĩ, bác sỹ Đặng Thùy Trâm đã sống, chiến đấu và chữa trị cho các đồng đội. Một nếp nhà tập thể, sự thanh bình của thủ đô đối lập với không khí trận mạc, khốc liệt của những cánh rừng miền Trung. Những không gian vừa nâng đỡ vừa khắc họa, lột tả tính cách, sự xung đột trong nội tâm nhân vật. Còn nhiều nữa những bộ phim mà quãng lùi của thời gian, tốc độ đô thị hóa luôn đặt ra những bài toán khó cho người họa sĩ khi muốn thiết kế, dựng lại những bối cảnh cổ xưa hay những cảnh trận mạc trong các bộ phim về đề tài chiến tranh.



Phim Mùi cỏ cháy.

Nếu Hà Nội mùa đông năm 46 là sự gạn lọc, bố trí để lên được nét cổ xưa của một Hà Nội thời chống Pháp thì Mùi cỏ cháy lại là sự sáng tạo khi dựng lại không khí ác liệt của 81 ngày đêm trận chiến nơi thành cổ Quảng Trị ở một thành phố nay đã hiện đại, khang trang gấp nhiều lần. Cả ba bộ phim có đề tài chiến tranh với những bối cảnh đã lùi xa đều là những thử thách, đòi hỏi sự sáng tạo, vượt lên những hạn chế của hoàn cảnh để tạo nên sự chân thực cho phim. Cả ba bộ phim đều mang về cho anh giải thiết kế mỹ thuật xuất sắc nhất như sự ghi nhận cho những cống hiến, sáng tạo trong bộ phim.

Một bộ phim khác tuy không mang về cho anh giải họa sĩ thiết kế xuất sắc nhất nhưng cũng để lại nhiều ấn tượng đẹp cho người họa sĩ thiết kế. Đó là những bối cảnh trong phim Thương nhớ đồng quê với những cảm nhận về sự ấm áp nơi làng quê nghèo khó, nơi con người dù có đi xa vì bất cứ lý do gì đều muốn được quay về. Khai thác nông thôn Việt Nam trong cái nghèo, cái đẹp, sự ấm áp là những đường ngõ ngoằn nghèo, những bờ tường thấp nơi mỗi người có thể với sang nhau chuyện trò, thăm hỏi hay những bối cảnh  đồng quê mùa gặt, cảnh cánh đồng mía hay cảnh bắt ếch đêm mưa… Tất cả những bối cảnh đó đều gợi nên những nét đẹp trong cái nghèo của nhiều làng quê Việt Nam.




Phim Thương nhớ đồng quê.

Bao nhiêu năm trong nghề thiết kế, đi nhiều cả trong và ngoài nước, điều NSND Quốc Trung mong mỏi vô cùng giản dị. Đó là mong điện ảnh Việt Nam xây dựng được những phim trường dù là nhỏ để người thiết kế có thể sửa chữa, đập phá, sáng tạo bối cảnh trong các phim. Trong lúc chờ điều ước đó thành sự thực thì người họa sĩ của những bối cảnh thiết kế vẫn miệt mài theo đuổi các dự án mà không ít trong số đó là những thách đố đòi hỏi sự sáng tạo, tài hoa và cả sự cảm nhận tinh tế của người thiết kế cho từng bối cảnh phim.

Ngô Minh Nguyệt
Lấy mã  bảo vệ mới
Tắt
Telex
Vni


Trailer phim: Liên hoan phim quốc tế Hà Nội IV

Lịch chiếu phim