Loading ...


Điện ảnh Việt Nam
Trò chơi "Cút bắt" của Rating phim Việt 2013
Thứ 5, 02/01/2014 - 10:45
Hiện nay, phim truyền hình Việt đang dùng rating khán giả làm thước đo độ “ăn khách” của phim cũng như sự vơi đầy của túi tiền mà nhà sản xuất sẽ được nhà đài chi trả.

Trò chơi “CÚT BẮT”

 

Rating là số đo số lượng người xem của một bộ phim truyền hình phát sóng trên kênh nào đó trong phạm vi toàn quốc, hay theo từng khu vực, độ tuổi, giới tính... và dựa vào số dân trong phạm vi khảo sát mà đưa ra tỷ lệ phần trăm. Rating có chức năng đánh giá sự thành bại của một bộ phim giúp cho nhà đài, nhà  sản xuất có sự điều chỉnh, đặc biệt là kêu gọi quảng cáo, tài trợ. Các doanh nghiệp dựa vào bản đánh giá rating này, mà quyết định quảng bá sản phẩm của mình. Lẽ dĩ nhiên lượng rating khán giả cao thì lượng  quảng cáo đổ vào bộ phim cũng tăng. Ở ta, những kênh truyền hình có rating khán giả tương đối, thu hút được nhiều quảng cáo là VTV 1, VTV3, HTV7, HTV9, Vĩnh Long 1, VTV9, SCTV 14...



Phim Trò đời.

Những năm trước, thời phim truyền hình mới “nở rộ” rating khán giả đạt mức trung bình trên 10.0, có thấp cũng được 6-7.0. Tuy nhiên, từ hai năm trở lại đây  trước sự “càn quyét” của các chương trình truyền hình thực tế nhiều chiêu trò, cộng với nhiều nguyên nhân khác dẫn đến rating của phim truyền hình giảm xuống thấp. Theo một tiết lộ mới đây thì rating phim giờ vàng (20 giờ 5 phút) trên HTV7 có tập phim chỉ còn dưới 1.0, có tập cao nhất chỉ đạt mức 3.0; khung phim chiều (13-14 giờ) trên HTV7 có rating trung bình từ 2- 3.0; khung phim khuya (22 giờ 10) trên  HTV9 rating các tháng đầu năm trồi sụt trong khoảng từ 1-3.0, từ tháng 5 đến nay sau khi giao cho ba công ty “độc quyền” khai thác thì rating ổn định ở mức trung bình 2.5. Phim truyền hình phát sóng trên kênh SCTV14 năm 2013 rating giảm sút, có phim chỉ đạt dưới 1.0, còn rating của phim Việt giờ vàng lúc 21 giờ trên VTV9 đạt mức trung bình 3.0 nên mức giá quảng cáo đã tăng từ 20 triệu/30 giây (năm 2011) lên 45 triệu đồng/30 giây (năm 2013).

 

Khá nhất vẫn là phim Việt chiếu trên VTV1 và VTV3, đơn cử như phim Bí mật Tam giác vàng đạt mức 11.0 nên có giá quảng cáo “khủng” với bốn tập cuối lên đến 50 triệu đồng/10 giây, 60 triệu đồng/15 giây, 75 triệu đồng/20 giây và 100 triệu đồng/30 giây. Các phim khác như Bí ẩn bức chúc thư (phát sóng trên VTV3), Trò đời (phát sóng trên VTV1) đều có rating khá cao nên thu hút quảng cáo của các nhãn hàng.

 

Dù không phủ sóng rộng như VTV, nhưng phim Việt lúc 19 giờ 5 của kênh Vĩnh Long 1 có rating khán giả ổn định ở mức 3.0, có tập phim của Nữ sát thủ đạt đến 5.0. Nhà sản xuất của M& T Pictures cho biết: “Hiện nay, khi có phim lên sóng chúng tôi thấp thỏm với từng tập phim, đếm từng chấm rating một. Mức rating lên xuống theo từng bộ phim, từng tập phim trong một khung giờ. Nếu phim của mình phát sóng sau một phim có rating quá thấp thì rất dễ bị ảnh hưởng không tốt. Thường thì phải mất cả tuần sau rating của phim mới khởi sắc đi lên, mà một bộ phim dài 30 tập chỉ phát sóng trong vòng 30 ngày như vậy rating khúc sau sẽ khó mà bù nổi cho mức rating yếu ban đầu”.




Phim Nữ sát thủ.

Năm 2013, các đài truyền hình vẫn chủ yếu dùng phương thức cam kết rating và doanh thu quảng cáo để hoàn trả kinh phí sản xuất phim. Vì lo lắng về rating không đạt mức như thỏa thuận với nhà Đài mà không ít nhà sản xuất chấp nhận “ngâm phim” chờ thời điểm thuận lợi để lên sóng. Có một thực tế là trong khi rating khán giả của phim Việt trong trạng thái trồi sụt thê thảm thì nhiều chương trình truyền hình thực tế lại có rating cao ngất, trung bình trên 15.0

 

Vì đâu đến nỗi

 

Việc rating khán giả cao đi kèm với quảng cáo nhiều cũng chỉ ở mức tương đối. Theo đó, khái niệm phim hay cũng không hoàn toàn dựa trên đánh giá vào lượng quảng cáo khi phát sóng. Có thể một bộ phim hay về chuyên môn nhưng đề tài ít phù hợp với số đông khán giả xem truyền hình thì có thể sẽ ít quảng cáo. Mặt khác phim được phát sóng trong khung giờ (hoặc kênh) ít người xem thì quảng cáo sẽ không bằng phim phát vào giờ đẹp, kênh được nhiều người xem…Tuy nhiên, có một điều không thể phủ nhận rằng việc trồi sụt rating khán giả của phim truyền hình Việt trong năm 2013 có nguyên nhân tự thân. Vì chắc chắn một bộ phim thu hút nhiều quảng cáo đồng nghĩa với rating khán giả cao thì không thể kém chất lượng…

 

Trò chuyện với bất cứ nhà sản xuất nào cũng thấy ở những người làm phim truyền hình khát khao sự quan tâm của khán giả dành cho phim mới lên sóng. Bởi khán giả vẫn là yếu tố quan trọng hành đầu quyết định sự “sống còn” của bộ phim, cũng như túi tiền của nhà sản xuất. Phim truyền hình dài tập Việt Nam  chiếu giờ vàng  từng có một thời kỳ  mở đầu khá “vàng son” với nhiều bộ phim đạt được rating khán giả cao ngất ngưởng như: Gọi giấc mơ về, Tuyết nhiệt đới, Hương phù sa, Bỗng  dưng muốn khóc… Khoảng vài ba năm trước đây, phim Việt vẫn còn có nhiều phim đạt rating khán giả trên dưới 10.0 cộng với doanh thu quảng cáo cao ngất. Năm 2013 này, ngoài việc cạnh tranh với “cơn bão” truyền hình thực tế thì phim Việt lại thêm một phen lao đao về hiện tượng phim truyền hình Thái Lan, Philippines, Ấn Độ ngày càng có sức hút với khán giả trên màn ảnh nhỏ Việt Nam. Bởi vậy, để cải thiện rating cho phim truyền hình Việt thì điều quan trọng hơn cả là các nhà sản xuất phải làm phim hay hơn, đầu tư nhiều hơn từ kịch bản đến đạo diễn, diễn viên, bối cảnh...




Phim Cỏ biếc.

Một nhà sản xuất cho biết: “Vì muốn phim có quảng cáo thì rating khán giả phải ổn định. Muốn có khán giả ổn định thì phim phải hay. Muốn phim hay thì phải có kịch bản tốt.Vì thế, các nhà sản xuất chú trọng nhiều nhất đó là kịch bản, chiếm tới 50-60% sự thành công của phim”. Còn theo đại diện của một đơn vị sản xuất phim khác thì: “Làm phim bây giờ phải đáp ứng được các tiêu chí: nhanh, câu chuyện lạ, hợp lý. Ðặc biệt dàn diễn viên không chỉ tập trung vào tuyến nhân vật chính mà còn phải có ngôi sao hoặc diễn viên diễn giỏi ở tuyến nhân vật phụ”. Nhìn lại, khi phát sóng trên VTV3 Bí mật tam giác vàng vẫn còn nhiều sạn nhưng đã thật sự tạo ra cơn sốt trong khán giả bởi nội dung, kịch bản mới lạ. Bộ phim Bản di chúc bí ẩn lại có kịch bản phim hấp dẫn và chặt chẽ, đạo diễn chắc tay. Nếu đã xem một tập, khán giả sẽ phải tò mò xem tập tiếp sau để xem diễn biến câu chuyện như thế nào. Còn bộ phim Nữ sát thủ (phát sóng trên Vĩnh Long1) có mạch phim nhanh, khai thác nhiều pha hành động hấp dẫn và đặc biệt là một câu chuyện mới mẻ. Bộ phim Duyên trầu cau cũng được xem là “cứu nguy” rating cho khung 20giờ trên HTV7, ngoài nội dung câu chuyện khá hấp dẫn, phim còn quay ngoại cảnh ở Đài Loan. Tóm lại, các bộ phim trên đều ít nhiều chứa đựng những vấn đề xã hội gai góc chứ không chỉ đơn thuần là giải trí…Tham gia diễn xuất trong các bộ phim này đều là diễn viên giỏi, có nghề, diễn xuất đồng đều nên tạo được sức hút với khán giả.




Phim Bí mật Tam giác vàng.

Nên công khai rating khán giả

 

 

Tại nhiều nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Mỹ… rating khán giả không chỉ được nhà đài, đơn vị sản xuất, doanh nghiệp quảng cáo mà ngay cả số đông khán giả cũng rất quan tâm. Ngay sau khi một tập phim  bất kỳ được phát xong, bản rating được công bố qua website, ai cũng có thể theo dõi dễ dàng. Không chỉ đo sự quan tâm của khán giả khi phim đã phát sóng mà ở Đài Loan, Hàn Quốc…phim truyền hình được làm theo kiểu “cuốn chiếu”, vừa sản xuất vừa phát sóng. Nên thông số rating chính xác đã giúp ê kíp làm phim biết được mức độ đón nhận của khán giả đến đâu, để có sự thay đổi, điều chỉnh những tập phim sau cho hợp lý. Rating khán giả cao là kết quả phim có nhiều người xem, chứng tỏ kịch bản, đạo diễn...có sức thu hút lớn, và giá quảng cáo “ăn theo” phim cũng được tính một cách tương xứng.

 

Việc công bố công khai  rating ở nước ngoài còn đóng vai trò quyết định cho việc một bộ phim truyền hình có được tiếp tục phát sóng hay không, nếu chất lượng dở và rating xuống thấp  mà ê kíp làm phim không chịu thay đổi nội dung cho phù hợp để kéo người xem. Vì rating quan trọng như thế, nên ở Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản…các đoàn làm phim rất chịu khó tổ chức việc tuyên truyền, quảng bá đến đông đảo khán giả trước và trong thời gian phim phát sóng. Ở Việt Nam, năm 2013 số phim truyền hình được tiếp thị và quảng bá kiểu này chỉ đếm trên đầu ngón tay; còn thì chủ yếu tổ chức một cuộc họp báo ra mắt đoàn phim, hay ra mắt phim sắp phát sóng là xong, thậm chí khá nhiều phim cứ lặng lẽ phát sóng vì tâm lý cho rằng cứ chiếu là sẽ có khán giả xem…

Hiện tại ở Việt Nam mới chỉ có Công ty truyền thông TNS (thuộc Tập đoàn Kantar Media - Anh) đang làm công việc khảo sát để đưa ra bảng rating cho các chương trình truyền hình. Cách đo rating được thực hiện bằng hai cách: Ghi nhật ký (Diary) và lắp đặt vào mỗi ti vi một máy People Meter. Hiện chỉ có hai thành phố lớn là Hà Nội và TPHCM là đo rating bằng máy điện tử People Meter, còn các thành phố khác vẫn dùng phương pháp Diary. Bấy lâu rating khán giả ở ta chủ yếu được công bố nội bộ giữa nhà Đài và mỗi nhà sản xuất, nên rất ít nhà sản xuất chịu chia sẻ công khai với giới truyền thông. Có lẽ, đã đến lúc nên công khai rating để giúp các nhà sản xuất và cả khán giả biết được bộ phim A hay B được đón nhận như thế nào? Việc công khai rating còn buộc các nhà sản xuất phải “nhìn sang nhau”, nhìn thẳng vào sự thật…để rút kinh nghiệm hay học hỏi. Trước thực trạng phim truyền hình Việt 2013 có rating thấp, nhiều nhà sản xuất cho biết sang năm 2014 sẽ không làm phim ồ ạt như trước mà sẽ chọn lọc thật kỹ kịch bản, đội ngũ làm nghề phải thật tâm huyết tránh chạy show 2-3 phim cùng lúc. Đồng thời cũng quan tâm hơn đến việc quảng bá phim, vì phim tốt mà khán giả không biết đến thì khó đón xem ngay từ đầu.

Đinh Hương
Lấy mã  bảo vệ mới
Tắt
Telex
Vni


Trailer phim: Liên hoan phim quốc tế Hà Nội IV

Lịch chiếu phim