Loading ...


Điện ảnh Việt Nam
Huân tước David Puttnam: Năng lực theo đuổi ước mơ
Thứ 5, 27/03/2014 - 20:53
Với hai buổi tọa đàm tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, Huân tước David Puttnam – người từng giành tượng vàng Oscar và nhiều giải thưởng điện ảnh danh giá khác đã mang tới cách nhìn và tình yêu bền bỉ đối với nghệ thuật thứ bảy. Những vấn đề, bài học ông đặt ra trong tọa đàm vừa dễ hiểu vừa gần gũi và hữu ích cho những người làm nghề.

Điện ảnh là một trong những ngành có tính cạnh tranh cao nhất trong nền kinh tế toàn cầu.Nó thể hiện ở tốc độ tăng trưởng gấp đôi so với các nền kinh tế khác. Điện ảnh cũng là ngành luôn thu hút sự quan tâm và luôn luôn vận động, chuyển biến. Nếu như 30 bộ phim của tôi đều được làm bằng phim nhựa thì nay, thực tế sản xuất phim đã khác.Chúng ta đang ở trong kỷ nguyên của số hóa. Trong quá trình biến chuyển về công nghệ có một số quốc gia đã thành công như Hàn Quốc, Đan Mạch…





Phim Cánh đồng chết do Huân tước David Puttnam làm nhà sản xuất .

Hiện nay, rào cản giữa điện ảnh và truyền hình đã được tháo dỡ. Đạo diễn, diễn viên có thể chuyển đổi từ điện ảnh sang truyền hình và ngược lại. Trong việc làm phim, ngoài ước mơ được đứng trên bục nhận giải còn có nhiều ước mơ khác trong đó phải kể tới khao khát mãnh liệt được kể một câu chuyện của riêng mình.Trong điện ảnh, không nhất thiết là phải có nhiều tiền, vấn đề là ý tưởng. Đối với những nền điện ảnh không sử dụng anh ngữ như các bạn ngoài một bộ phim hay, điều quan trọng là cách dịch phụ đề phải sáng tạo, dễ hiểu. Tôi thấy có rất ít phim Việt Nam có phụ đề tiếng Anh hoặc tiếng Pháp.Một số ít phim có phụ đề thì đó lại thứ tiếng Anh của người Việt chứ không phải thứ tiếng anh xịn.Điều đó gây trở ngại cho bộ phim, khó hiểu đối với ban giám khảo.Nói một cách nặng nề thì là một rào cản về văn hóa.




Huân tước David Puttnam tại Tọa đàm .

Vì thế, điều mà tôi muốn nói với các bạn là khi đã làm được một bộ phim tốt thì nên tìm người có tiếng anh tốt để chuyển ngữ, làm phụ đề cho chuẩn.Sau đó đưa cho người bản ngữ hiệu đính lại.Khi dịch, không cần bám quá sát, vấn đề là truyền tải được những chuyển biến tình cảm, các chi tiết, xung đột. Việc có đạt giải hay không đôi khi phụ thuộc vào việc ban giám khảo hiểu bộ phim đó ra sao và điều đó khiến cho việc làm phụ đề trở nên cực kỳ quan trọng.

Hiện nay, điện ảnh đã tạo nên một thị trường mang tính toàn cầu. Nếu trong thập niên 80 – 90, 70% doanh thu của các phim là ở thị trường Mỹ  thì hiện nay hơn 80% doanh thu mà các bộ phim thu được lại đến từ các thị trường ngoài Mỹ. Đang có một sự dịch chuyển về giá trị, đặc biệt với một thị trường đang tăng trưởng mạnh như Trung Quốc. Cơ hội thâm nhập và chiếm lĩnh thị trường bên ngoài chưa bao giờ trở nên hấp dẫn như vậy.




Huân tước David Puttnam trao đổi cùng các nghệ sĩ phía Nam .

Vậy, điều cốt lõi hay bản chất của điện ảnh là gì?Đó là bản sắc của mỗi nền điện ảnh.Việc bộ phim đến từ đâu không quan trọng bằng việc bộ phim thể hiện được nét bản sắc của vùng đất mà nó đại diện.Cao hơn, câu chuyện trong phim phải khiến mọi tầng lớp khán giả khác nhau trên thế giới chia sẻ và đồng cảm được. Nói cách khác người làm phim phải sống cùng nhịp cảm xúc, tình cảm mà khán giả  toàn cầu cảm nhận. Sự hòa quyện về cảm xúc, tình cảm là bước đầu thành công trong hội nhập và tiến tới chiếm lĩnh thị trường. Đa phần những bộ phim thành công, có doanh thu cao của Mỹ hiện nay lại không phải về những nhân vật mang đậm chất Mỹ mà vấn đề đặt ra trong đó mang tầm vóc nhân loại, toàn cầu. Ví dụ như phim về  hiểm họa chung của trái đất như người ngoài hành tinh, biến đổi khí hậu. Một số phim đi vào những câu chuyện về hạnh phúc, gia đình mà hiệu quả chia sẻ, thông điệp mang tính rộng rãi, không biên giới. Vậy vấn đề là tìm ra được những gì kết nối, ràng buộc, chia sẻ được giữa chúng ta. Đó có thể là những câu chuyện tuy vẫn mang mầu sắc dân tộc nhưng lại có tính xuyên dân tộc, xuyên biên giới khi vấn đề đặt ra trong phim mang tính phổ quát.

Điểm lại cuộc đời mình, điều tôi muốn chia sẻ là sự sáng tạo, sáng tạo không ngừng. Ngoài tính sáng tạo, sự tập trung, khả năng hợp tác nhóm, trí tưởng tượng cũng rất quan trọng. Trong nghệ thuật nói chung và điện ảnh nói riêng, sự kiên trì, bền bỉ, luôn theo đuổi một ý tưởng và độ bền, độ trì khi theo đuổi mục tiêu cũng là chìa khóa dẫn tới thành công. Trong nghệ thuật, sự nản chí, sớm ngã lòng sẽ khiến chúng ta bỏ qua nhiều cơ hội, khó sống sót và thành công được. Bộ phim Chariots of fire, một phim giành giải Oscar năm 1964 là một ví dụ. Khi tôi đưa tới chào hàng một hãng sản xuất nó đã từng bị vứt vào sọt rác. Người quản lý nói gay gắt: đừng bao giờ mang tới những loại kịch bản như vậy nhưng tôi vẫn kiên trì, theo đuổi và cuối cùng nó đã giành được thành công như các bạn thấy. Không có gì là dễ dàng, nếu bạn không có sự kiên trì, tin tưởng vào mình  thì không thể khiến người khác tin vào mình và chạm tới thành công.

Trở lại với vấn đề ý tưởng.Ý tưởng ở đâu ra?Chúng ta có thể tìm kiếm nó ở trong sách, báo, trong cuộc sống và kết hợp chúng lại với nhau.Bộ phim là sự biểu hiện một cảm xúc cá nhân mà người ta có thể biến nó thành một câu chuyện mang tính toàn cầu.Vấn đề của các bạn là làm sao để mỗi bộ phim mang lại cho khán giả một cảm nhận về Việt Nam, một ấn tượng mà mỗi khi nghĩ đến Việt Nam là họ nhớ tới hình ảnh đó.Hãy tìm xem Việt Nam có câu chuyện, vấn đề gì mà thế giới quan tâm đến.Một vấn đề vừa rất riêng, rất Việt Nam mang đậm tính bản sắc nhưng vẫn hòa quyện, khiến khán giả thế giới chia sẻ, đồng cảm. Hãy vươn ra thế giới, kể những câu chuyện của các bạn nhưng theo một cách thức mà chúng tôi có thể hiểu được. 

Tôn Quế
Lấy mã  bảo vệ mới
Tắt
Telex
Vni


Trailer phim: Liên hoan phim quốc tế Hà Nội IV

Lịch chiếu phim