Loading ...


Điện ảnh thế giới
Kinh nghiệm thành công quốc tế của điện ảnh Iran truyền cảm hứng cho các nhà làm phim Việt
Thứ 2, 29/10/2018 - 23:07
Sáng nay 29/10/2018, trong khuôn khổ Liên hoan phim Quốc tế (LHP QT) HN lần thứ V đã diễn ra buổi Hội thảo với chủ đề “Kinh nghiệm thành công quốc tế của điện ảnh Iran”. Buổi Hội thảo đã thu hút sự tham dự của đoàn điện ảnh đến từ Iran với lượng khách mời đông nổi bật và sự quan tâm của đông đảo các nhà làm phim Việt Nam ở nhiều thế hệ, các nhà chuyên môn, nhà báo.

Chủ trì Hội thảo là ông Philip Cheah – nguyên Giám đốc LHP QT Singapore với các khách mời tham dự gồm: Tiến sĩ Ngô Phương Lan – Cục trưởng Cục Điện ảnh, Phó Trưởng Ban chỉ đạo, Trưởng ban tổ chức LHP QT HN lần thứ V; ông Mohammad Attebbai – Nhà phê bình phim Iran; đạo diễn Rouhollah Hejazi; đạo diễn Kazem Mollaie; đạo diễn Shahram Mokri; ông Miguel Dela Rosa – Giám đốc điều hành Quỹ phim Asean; đạo diễn Đặng Nhật Minh và đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp.

 

 

Được chia làm 3 phần, gồm phần 1: Những yếu tố tạo nên sự thành công của điện ảnh Iran, phần 2: Thế hệ trẻ của điện ảnh Iran và việc duy trì những thành công đã có và phần 3: Điện ảnh ASEAN và những bài học từ điện ảnh Iran, buổi Hội thảo không chỉ là dịp để các nhà làm phim, nhà phê bình điện ảnh Iran phân tích bí quyết thành công mà còn phác thảo chân dung một thế hệ các nhà làm trẻ của điện ảnh Iran, để từ đó điện ảnh ASEAN – trong đó có Việt Nam rút ra những bài học kinh nghiệm.

Bí quyết thành công

 

 

Tiến sĩ Ngô Phương Lan phát biểu tại buổi Hội thảo

 

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tiến sĩ Ngô Phương Lan cho rằng Iran là nền điện ảnh hiếm hoi trên thế giới không chịu ảnh hưởng bởi cách làm phim của Hollywood trong khi rất hiếm quốc gia làm được điều này. Bởi vậy, Iran là nền điện ảnh duy trì được sự độc đáo của mình lâu dài và bền bỉ. Iran là một nền điện ảnh có nhiều thành công mà nhiều nền điện ảnh trẻ muốn học hỏi kinh nghiệm. Buổi Hội thảo này nhằm mục đích  trao đổi những thành công, những chính sách phát triển điện ảnh và kinh nghiệm tiếp cận các LHP QT của điện ảnh Iran.

 

 

 

Ông Mohammad Attebbai- Nhà phê bình phim Iran cho biết, mỗi tuần điện ảnh Iran giành 18 giải thưởng tại các LHP quốc tế. Trong đó, năm 2015 giành 382 giải thưởng quốc tế; năm 2016 giành 516 giải thưởng quốc tế. Đến cuối tháng 10/2018, tổng số phim tham gia LH quốc tế là hơn 40 nghìn phim. Tổng số giải thưởng quốc tế của nền điện ảnh này là hơn 4000 phim, trong đó 152 phim có được giải thưởng là trước cách mạng Hồi giáo 1979.

Vậy đâu là bí quyết thành công của nền điện ảnh không bạo lực, không cảnh nóng, không chính trị và bia rượu, hầu hết các bộ phim được làm với kinh phí thấp, trong khi chế độ kiểm duyệt rất ngặt nghèo?

  Vào năm 1984, Quỹ phát triển điện ảnh Iran được thành lập. Đây là một quỹ của chính phủ, nhằm hỗ trợ các nhà làm phim sản xuất và phân phối các tác phẩm điện ảnh. Từ đây, nhiều bộ phim thực sự chất lượng ra đời, được Quỹ gửi tới các LHP QT. Các giải thưởng mà phim đạt được như một sự khuyến khích các nhà làm phim, điện ảnh Iran ngày càng được biết đến nhiều hơn trên trường quốc tế. Nếu thế hệ thứ 5 của điện ảnh Iran, bắt đầu từ năm 1995 đến 2002 bao gồm những nhà làm phim từng làm trợ lý cho thế hệ đi trước đã tạo dựng nên thành công, học hỏi từ họ và đa phần đều cố gắng sao chép những tác phẩm thành công thì thế hệ thứ 6 chính là yếu tố tạo nên thành công vượt bậc. Hướng đến câu chuyện sâu sắc hấp dẫn với kết cấu mới, thế hệ thứ 6 này gồm các nhà làm phim trẻ có sự am hiểu sâu sắc về điện ảnh thế giới, vì thế tác phẩm của họ khác hẳn với thế hệ những người đi trước.

Những người trẻ tạo nên sức bật

 Đại diện cho thế hệ thứ 6 – thế hệ những nhà làm phim trẻ của điện ảnh Iran đương đại, hai đạo diễn Kazem Mollaie và  Shahram Mokri đã chia sẻ nhiều tâm sự. Đạo diễn Kazem Mollaie cho biết, thế hệ làm phim thứ 6 của anh có khát vọng được là một phần của điện ảnh thế giới và họ coi những nhà làm phim Iran đang làm việc tại nước ngoài cũng là một phần quan trọng của điện ảnh Iran. Để có thể tham dự vào ngành công nghiệp điện ảnh thế giới, họ đã xem rất nhiều phim trên thế giới và học làm phim theo nhiều thể loại, nhiều phương thức khác nhau. Mạng xã hội, internet, tiếng Anh… tất cả đều là những yếu tố góp phần vào sự đổi thay của điện ảnh Iran. 

 

 

 

Đạo diễn Kazem Mollaie và  Shahram Mokri (ngoài cùng bên phải)

 

Có nhiều bộ phim Iran có thể không được chiếu ở trong nước nhưng có thể tải xuống hoặc xem trên mạng internet, cơ hội tiếp cận người xem rất đa dạng mà những thế hệ trước không có được. Một số bộ phim dù không được cấp phép phát hành trong nước vẫn có thể tham dự các LHP ở nước ngoài và tạo nên thành tựu. Anh chia sẻ: “Thách thức lớn nhất của thế hệ chúng tôi là tìm được những nhà sản xuất, phát hành phim uy tín. Những nhà sản xuất phim của chính phủ hầu hết chỉ chọn đầu tư cho phim pop-corn, phim hài và ít khi tài trợ cho phim nghệ thuật. Tuy nhiên chúng tôi lại rất quan tâm và muốn bày tỏ những vấn đề mà mình quan tâm trên phim chứ không chỉ là điều mà khán giả muốn”.

Đạo diễn Shahram Mokri thì cho rằng, vấn đề đặt ra là hiện nay ở Iran chỉ có một số ít nhà phát hành phim, cần một giải pháp cấp bách để giải quyết sự thiếu hụt này. Có thể phát hành qua mạng internet qua một số trang web có uy tín trên thế giới. Ở Iran, nhiều nhà làm phim đã vượt qua được nhiều khó khăn thách thức để gửi phim tới những LHP QT và đoạt giải, điều này truyền cảm hứng cho các nhà làm phim trẻ. Tiếp cận các LHP QT và khẳng định phong vị phim của mình, mỗi người trong số họ đều có phong cách điện ảnh riêng biệt. Anh khẳng định:  “Tôi tin rằng các nhà sản xuất sẽ đầu tư vào các nhà làm phim triển vọng này. Đặc biệt trong thời đại thúc đẩy truyền thông hiện nay, chúng ta phải xây dựng cách thức biểu đạt bằng điện ảnh ra sao để thu hút khán giả, khiến cho các LHP ngày càng hấp dẫn”.

 Kinh nghiệm nào cho Việt Nam?

 

 

Đạo diễn Rouhollah Hejazi (giữa) trên trường quay phim The Dark Room

 

Đạo diễn Rouhollah Hejazi – đạo diễn của bộ phim The Dark Room tham dự hạng mục Phim dài dự thi của LHP QT HN lần thứ V chia sẻ: "Một số nhà phê bình nói điện ảnh Iran không chú trọng về kỹ thuật mà chỉ chú trọng nội dung. Thực ra hình thức chỉ liên quan đến chuyện ngân sách, chúng tôi có nhiều đạo diễn làm phim với ngân sách rất thấp. Tôi từng xem bộ phim Mùi đu đủ xanh của Việt Nam và tìm thấy nhiều điểm tương đồng. Tôi nghĩ chúng ta có thể học hỏi lẫn nhau và tin tưởng rằng cả hai nền điện ảnh VN và Iran sẽ cùng phá bỏ được những khuôn mẫu sáo mòn mà người ta nghĩ về chúng ta. Chỉ điện ảnh mới có thể làm được điều đó!”.

 

 

Đạo diễn Đặng Nhật Minh phát biểu tại buổi Hội thảo

 

Đạo diễn Đặng Nhật Minh – một trong số những đạo diễn tài năng của điện ảnh Việt đã chia sẻ cơ duyên được gặp gỡ điện ảnh Iran từ năm 1995 và ngay lập tức ông ngưỡng mộ “một cường quốc điện ảnh, là một nền điện ảnh tiêu biểu để các nhà làm phim trên khắp thế giới phải học tập”. Ông cho rằng, sở dĩ các nghệ sĩ điện ảnh Iran thành công là bởi chính nhân cách nghệ sĩ. Họ luôn đứng về phía nhân dân, những con người dễ bị tổn thương, chứ không phải làm phim vì quyền lực hay tiền bạc. Và “Thành công của điện ảnh Iran đã chứng minh một điều rằng, giá trị một bộ phim phụ thuộc vào con người, chứ không phải tiền bạc. Và sức sống mãnh liệt ấy gắn liền với những thân phận gần gũi nhất, những người dân bình thường nhất với nỗi lo của họ, đấu tranh cho hiện thực và phản ánh hiện thực. Họ biết cách kể cho thế giới nghe những câu chuyện rất đỗi đời thường một cách hay, hấp dẫn và lạ”.

Nhà phê bình điện ảnh Mohammad Attebbai cho rằng, thành công của điện ảnh Iran trước tiên nằm ở việc Chính phủ đã thành lập một Quỹ hỗ trợ các nhà làm phim từ năm 1984. Các nhà điều hành quỹ tìm cách kết nối với các tạp chí điện ảnh, các LHP danh tiếng trên thế giới, từ đó gửi phim Iran tới các LHP trên khắp thế giới và gây được tiếng vang. Ông cho rằng, ngay cả trong giai đoạn hiện nay, việc thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển điện ảnh vẫn vô cùng cần thiết và cam đoan rằng “chỉ sau 10 năm, thể nào cũng có những thay đổi tích cực!”.

Ông Miguel Dela Rosa – Giám đốc điều hành Quỹ phim ASEAN cho biết các nhà điều hành của Quỹ đang triển khai các hoạt động giao lưu, thúc đẩy, trao đổi các hoạt động điện ảnh trong khu vực với mục đích kết nối và tạo dựng bản sắc riêng của điện ảnh ASEAN. “Tận dụng mối quan hệ như thế nào, tối ưu hóa mọi việc ra sao, kết nối với các đông nghiệp trên toàn thế giới - đây là điều chúng ta cùng chung tay đóng góp vào nền điện ảnh thế giới”.

Hồng Vân
Lấy mã  bảo vệ mới
Tắt
Telex
Vni


Trailer phim: Liên hoan phim quốc tế Hà Nội IV

Lịch chiếu phim