Loading ...


Chân dung
NSND Hà Bắc: Giải thưởng mang tính khích lệ
Thứ 5, 27/03/2014 - 21:04
Mùa giải cánh diều 2013 đã khép lại với những chiến thắng ở nhiều hạng mục. Trao đổi ngay sau lễ trao giải, đạo diễn - NSND Hà Bắc – Chủ tịch BGK hoạt hình khẳng định: trong mảng phim hoạt hình, BGK đã so bó đũa, chọn cột cờ, trao giải thưởng cho những tác phẩm nhỉnh hơn về nghề nghiệp.

Trên cương vị Chủ tịch BGK phim hoạt hình, anh có thể đánh giá một cách tổng quát về chất lượng của các phim tham dự mùa giải cánh diều 2013?

Năm nay hoạt hình không có sự vượt trội so với mặt bằng chung cả về nội dung lẫn hình thức, ngôn ngữ thể hiện. Kịch bản bình bình, ngôn ngữ đồng thoại với các nhân vật quanh đi quẩn lại vẫn là chó, mèo. Về thủ tháp không có gì mới lạ. Khi chấm BGK đã cùng nhất trí sẽ so bó đũa, chọn cột cờ, tìm ra hai, ba phim kha khá hơn để trao giải. Bộ phim Đàn sếu có trở về giành cánh diều vàng là của đạo diễn Đoàn Minh Uyển. Đã lâu tác giả không làm phim. Kịch bản và thủ pháp thể hiện có những nét lạ, mới hơn so với các phim cùng tranh giải. Phim đã được cả BGK nhất trí cho giải vàng. Ở mùa giải này, nhiều bộ phim có nét giống nhau là tròn trịa, an toàn, ít đột phá. Trong số 14 phim tham dự, có một phim là của tác giả nữ. Phim cũng gây được xúc động nhất định  và BGK đã quyết định trao giải Bạc. Đó là phim Bay về phía bầu trời của Nguyễn Thị Hồng Linh. Một số phim khác vững về kịch bản thì thủ pháp nghệ thuật lại không ổn và ngược lại. Có phim ngôn ngữ, thủ pháp tốt lại vấp phải kịch bản hời hợt, thiếu chiều sâu. Phim Khói thuốc là một ví dụ. Đây là một kịch bản tốt về môi trường nhưng đạo diễn lại làm hơi quá khi nâng vấn đề lên thành quan điểm… Nhìn chung, BGK cũng cố tìm ra những phim trội hơn trên mặt bằng chung để trao giải, động viên anh em theo nghề.





NSND Hà Bắc .

Nhìn vào danh sách phim đoạt giải, số những phim dài vẫn còn khiêm tốn.  Đây có phải là một hạn chế của hoạt hình Việt Nam trong khi hoạt hình thế giới đã tiến tới độ dài của một phim truyện, phim chiếu rạp?

Cái quan trọng là phải đồng bộ. Hiện nay, đạo diễn hoạt hình Việt Nam chỉ quen với thể loại phim 10 phút nên cứ làm dài ra là đuối. Đó cũng là nguyên do không có nhiều phim hoạt hình dài hơi. Nếu cố sản xuất phim cũng khó có phim hay do thủ pháp vẫn manh mún, tùy tiện, kém bao quát, tay nghề yếu...  Bên cạnh đó còn là sự thiếu vắng của những kịch bản dài hơi cho hoạt hình. Ta chưa có những tác giả chuyên nghiệp để có thể viết ra những tác phẩm, cốt truyện  dài hơi để làm phim. Ngoài ra, máy móc, trang thiết bị, kinh phí cũng chưa theo kịp với quy trình làm phim dài. Hoạt hình là thể loại kỳ công, đòi hỏi nhiều thời gian, công sức, tiền bạc, sự sáng tạo, đột phá… Trong khi đó vì sinh kế, nhiều nghệ sĩ chỉ cốt làm tròn vai, hoàn thành nhiệm vụ, nặng chất thợ hơn chất nghề.  




Phim Khu đầm có cánh .

Một số nghệ sĩ hoạt hình tâm sự: kiến thức trong nghề mà họ thu lượm được đa số đến từ tự học, tự nâng cấp,  cập nhật. Điều đó có phản ánh đúng sự thiếu hụt trong hệ thống giảng dạy chung về điện ảnh trong đó có hoạt hình?

Trên thực tế hoạt hình không có ai đào tạo. Thường các nghệ sĩ tiến bộ và trưởng thành theo hình thức truyền nghề. Ở những nước có nền hoạt hình tiên tiến họ có chế độ, mô hình đào tạo cho thế hệ trẻ, lớp nghệ sĩ kế thừa. Ở Việt Nam, ngay cả ở hãng phim hoạt hình, những người đam mê với nghề cũng không còn nhiều. Những nghệ sĩ có nghề như Mai Long, Ngô Mạnh Lân, Tô Ngọc Thành, Hữu Đức… ngày một hiếm. Lớp nghệ sĩ trẻ thì quá an toàn, lại phân thân giữa  nghệ thuật và mưu sinh. Tôi có cảm tưởng họ cũng ít đam mê hơn thế hệ trước. Nhưng cũng khó trách bởi hoạt hình phải chật vật trong điều kiện kinh phí ít, thành công hiếm, thất bại nhiều. Trong khi đó, ngoài nguồn kinh phí của Nhà nước, các nhà đầu tư kém mặn mà với hoạt hình. Trong điều kiện đó đòi hỏi có những phát hiện độc đáo, những tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao thì rất khó. Tôi lấy ví dụ phim Khu đầm có cánh, một bộ phim hoạt hình dài 28 phút của đạo diễn Huỳnh Vĩnh Sơn. Trên thực tế đây là một bộ phim được đầu tư khá về kinh phí, kỹ thuật, thời gian. Phim có tạo hình độc đáo, kỹ thuật tương đối ổn nhưng thiếu một sự bao quát, đồng bộ. Xem từng cảnh, từng chi tiết thì ổn nhưng lại đuối về tổng thể. Hoạt hình Việt Nam là vậy, không đồng bộ, manh mún.




Phim Mỵ Châu - Trọng Thủy .

Khó khăn là thế nhưng nhìn vào lực lượng sáng tác cho hoạt hình có cảm giác khá đông khi nhiều bạn trẻ chọn ngôn ngữ hoạt hình làm bài tập tốt nghiệp hay tác phẩm đầu tay.  Lực lượng đông nhưng dường như đang thiếu một một cơ sở đủ mạnh để thu hút, tập hợp?

Đó là do những người tổ chức, các cấp lãnh đạo chưa tìm ra một mô hình phù hợp. Người Việt Nam vốn khéo tay, thích thể nghiệm. Nhưng hoạt hình là loại hình nghệ thuật đòi hỏi kinh phí lớn, sự đầu tư dài hơi. Nhiều cơ sở, công ty cũng đã mở ra để tập hợp, thu hút nhân tài trong lĩnh vực này nhưng chỉ được một thời gian ngắn là hết kinh phí do thiếu tác phẩm, bí đầu ra. Sự khó khăn đã làm thui chột đi chất nghệ sĩ, biến nhiều tài năng có triển vọng đi xa thành những nghệ sĩ thợ, làm và sáng tác games để tồn tại, mưu sinh. Điều đó thật đáng tiếc. Nhưng cơ chế hiện nay chưa có đất cho những tài năng trẻ phát triển. Trong khi đó, hoạt hình cần sự đầu tư nhiều về kinh phí,  máy móc, thời gian. Để hoạt hình phát triển cần có những chiến lược dài hơi, sự đầu tư chiều sâu không chỉ 5 – 10 năm mà thậm chí phải đầu tư hàng 15 – 20 năm mới thu được thành quả. Nhìn vào cách đầu tư hiện nay, chúng ta chỉ có thể thu được phần ngọn với những dự án nhỏ, lẻ. Vì thế, đừng đem những nền hoạt hình lớn như Mỹ, Pháp hay Canada hay Nhật Bản ra so sánh với hoạt hình Việt Nam. Phải nhìn xem họ đầu tư ra sao, mình đầu tư thế nào? 




Phim Trở lại bầu trời .

Ở góc độ một người làm nghề, theo anh hoạt hình Việt Nam cần những yếu tố nào để duy trì và phát triển?

Cái được nhất của hoạt hình là thu hút được lớp trẻ với ham muốn sáng tạo, thể hiện. Ngôn ngữ hoạt hình cũng có sức hấp dẫn, dễ đam mê. Nếu có cơ chế tốt, có những người thực sự tâm huyết  và có đủ kinh phí thì tôi tin hoạt hình Việt Nam có thể phát triển.

Xin cảm ơn anh.

Ngô Minh Nguyệt
Lấy mã  bảo vệ mới
Tắt
Telex
Vni


Trailer phim: Liên hoan phim quốc tế Hà Nội IV

Lịch chiếu phim